නිශාන්ත බක්මීගේ
සභාපති – ශ්රී ලංකා ඇඟලුම් අපනයනකරුවන්ගේ සභාගය (SLCGE)
ශ්රී ලංකාවේ ඇඟලුම් කර්මාන්තයට ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළ තුළ දිගු ඉතිහාසයක් සහ පිළිගැනීමක් තිබුණද, එම අවස්ථා සියලුම නිෂ්පාදකයන්ට එක ලෙස විවෘත වී නැත. විශාල අපනයනකරුවන්ට සෘජු ගැනුම්කරු සබඳතා, නිර්මාණ හා වෙළෙඳ කණ්ඩායම්, ජාත්යන්තර වෙළෙඳ ප්රදර්ශනවලට ප්රවේශය සහ වෙළෙඳපොළ තොරතුරු ලබාගැනීමේ ශක්තිමත් ජාල තිබේ. එහෙත් බොහෝ කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ඇඟලුම් නිෂ්පාදකයන්ට හොඳ නිෂ්පාදන ධාරිතාවක්, දක්ෂ ශ්රම බලකායක් සහ ගුණාත්මක පද්ධති තිබුණද, ජාත්යන්තර ගැනුම්කරුවෙකු වෙත තම හැකියාව පෙන්වා ගැනීමේ ස්ථිර වේදිකාවක් නොමැතිවීම ප්රධාන බාධාවක් වී තිබේ.
මේ වෙළෙඳපොළ හිඩැස පිරවීමේ උත්සාහයක් ලෙස ශ්රී ලංකා ඇඟලුම් අපනයනකරුවන්ගේ සභාගය විසින් SLCGE Design Hub සංකල්පය ඉදිරිපත් කර ඇත. 2026 මැයි 28 දින ශ්රී ලංකා ඇඟලුම් අපනයනකරුවන්ගේ සභාගය එම යෝජනාව කර්මාන්ත හා ව්යවසායකත්ව සංවර්ධන නියෝජ්ය අමාත්ය චතුරංග අබේසිංහ මහතා වෙත ඉදිරිපත් කළේය. එහි අරමුණ වන්නේ දැනට පරිපාලන කාර්යාලයක් ලෙස භාවිත වන SLCGE පරිශ්රය, සාමාජික සමාගම්වල නිෂ්පාදන හා නිෂ්පාදන හැකියාවන් විදේශීය ගැනුම්කරුවන්ට එකම ස්ථානයකින් හඳුන්වාදෙන කර්මාන්ත මධ්යස්ථානයක් බවට පත් කිරීමයි. අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලය සමඟ සම්බන්ධ වී ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන විදේශීය ගැනුම්කරු කණ්ඩායම් මෙම මධ්යස්ථානයට ගෙන ඒම සහ සුදුසු නිෂ්පාදකයන් සමඟ ව්යාපාරික සම්බන්ධතා ගොඩනැගීමද යෝජනාවේ කොටසකි.
වෙළෙඳපොළ ප්රවේශයේ හිඩැස
කුඩා නිෂ්පාදකයාගේ ප්රධාන ගැටලුව සෑමවිටම නිෂ්පාදනය කිරීමට ඇති නොහැකියාව නොවේ. බොහෝවිට ගැටලුව වන්නේ සුදුසු ගැනුම්කරුවෙකු වෙත ළඟා වීමයි. විදේශීය ගැනුම්කරුවෙකුට නිෂ්පාදන ධාරිතාව, අවම ඇණවුම් ප්රමාණය, ප්රමිති සහතික, සැපයුම් කාලය, සාම්පල සංවර්ධන හැකියාව, යන්ත්රෝපකරණ සහ පෙර සැපයුම් වාර්තා වැනි තොරතුරු අවශ්ය වේ. මේවා වෙන වෙනම සමාගම් ගණනාවකින් සොයා බැලීම කාලය සහ වියදම වැඩි කරයි. SLCGE වැනි කර්මාන්ත සභාගයක් යටතේ එම තොරතුරු විශ්වාසදායක ලෙස එකම ස්ථානයකින් ලබාදිය හැකි නම්, සුදුසු සැපයුම්කරුවෙකු හඳුනාගැනීම ගැනුම්කරුවාට පහසු වේ.
2021දී ඒකාබද්ධ ඇඟලුම් සංගම් සංසදය ඉදිරිපත් කළ විශ්ලේෂණයකට අනුව, එවකට ඇඟලුම් කර්මාන්තයේ සෘජු රැකියා 350,000ක් අතරින් 20,000ක් පමණ කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ අංශයට සම්බන්ධ වී තිබිණි. එම සමාගම් බොහොමයක් විශාල අපනයනකරුවන් හරහා ව්යාපාර ලබාගත් බවද එහි සඳහන් විය. මේවා 2021ට අදාළ දත්ත බැවින් වර්තමාන සංඛ්යා ලෙස නොසලකා, කුඩා නිෂ්පාදකයන්ගේ වෙළෙඳපොළ ප්රවේශ ගැටලුව පෙන්වන ඓතිහාසික මිනුම් දණ්ඩක් ලෙස භාවිත කිරීම වඩාත් සුදුසුය.
අපනයන වෙළෙඳපොළේ උච්චාවචනය
ශ්රී ලංකාවේ රෙදිපිළි හා ඇඟලුම් අපනයන දත්තද නව වෙළෙඳපොළ සොයා යාමේ අවශ්යතාව පෙන්වයි. JAAF දත්ත අනුව එම අපනයන ආදායම 2021දී ඩොලර් බිලියන 5.07ක් වූ අතර 2022දී බිලියන 5.59 දක්වා ඉහළ ගියේය. 2023දී එය බිලියන 4.54 දක්වා පහළ ගොස්, 2024දී බිලියන 4.76ක් සහ 2025දී බිලියන 5.02ක් පමණ විය.
මෙවැනි වෙළෙඳපොළක පවතින ගැනුම්කරුවන් සහ පැරණි ඇණවුම් මත පමණක් රඳා සිටීම, විශේෂයෙන් කුඩා නිෂ්පාදකයන්ට, දිගුකාලීන ආරක්ෂාවක් නොවේ. නව ඇණවුම් ලැබීමෙන් කර්මාන්ත ශාලාවේ පවතින ධාරිතාව වඩාත් කාර්යක්ෂමව භාවිත කළ හැකි අතර, ස්ථාවර වියදම් වැඩි නිෂ්පාදන ප්රමාණයක් මත බෙදී ඒකකයක පිරිවැය අඩු කළ හැකිය. එමඟින් සේවකයන් රඳවා ගැනීම, තාක්ෂණය හා යන්ත්රෝපකරණ සඳහා නැවත ආයෝජනය කිරීම සහ නව රැකියා ඇති කිරීමේ හැකියාවද ඉහළ යයි. එමෙන්ම විදෙස් ගැණුම්කරුවන් විසින් ලබා දෙන කුඩා පරිමාණයේ ඇඟලුම් ඇනවුම් වෙත සෘජුව යොමු විය හැකි නම් එමගින් ඉහළ ලාභයක් පවත්වාගත හැකි අතර එම ලාභය නැවත සුළු හා මධ්ය පරිමාණ ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලාවන් හි නවෝත්පාදනයට සහ ජාත්යන්තර ප්රමිතීන් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා අවශ්ය තාක්ෂණික හැකියාව සහ ප්රශස්ත නිෂ්පාදන පිලිවෙත් වෙත අනුගත වීම සඳහා විශාල පහසුවක් වනු ඇත. මෙමගින් සුලු හාමධ්ය පරිමාණයේ ඇඟලුම් කර්මාන්තශාලාවන් හි නිෂ්පාදන ධාරිතාව පුලුල්කර ගැනීමට ද හැකි වනු ඇත.
එහෙත් මෙහි ජාතික ආර්ථික තර්කය පැහැදිලි විය යුතුය. දැනටමත් ශ්රී ලංකාවේ එක් කර්මාන්ත ශාලාවකට තිබූ ඇණවුමක් තවත් දේශීය නිෂ්පාදකයෙකු වෙත මාරු කිරීමෙන් පමණක් රටේ සමස්ත අපනයන ආදායම වැඩි නොවේ. Design Hub හි වටිනාකම ඇතිවන්නේ අලුත් ගැනුම්කරුවන්, නව ඇණවුම් සහ අමතර නිෂ්පාදනය රටට ගෙන ඒමට හැකි වූ විටය.
රැකියා සහ ප්රාදේශීය ආර්ථිකය
ඇඟලුම් කර්මාන්තය ශ්රී ලංකාවේ විශාල රැකියා උත්පාදක අංශයකි. කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ කර්මාන්ත ශාලාවල විශේෂත්වය වන්නේ ඒවා ප්රධාන නගරවලට පමණක් සීමා නොවී ප්රාදේශීය ප්රදේශවලද ක්රියාත්මක කළ හැකි වීමයි. එබැවින් නව අපනයන ඇණවුම් එවැනි කර්මාන්ත ශාලාවලට ගලා ගියහොත් ඒවා ප්රාදේශීය රැකියා සහ පවුල් ආදායම් ඉහළ නැංවීමට දායක විය හැකිය.
එහෙත් Design Hub එකක් පිහිටුවීමෙන් පමණක් දරිද්රතාව අඩුවන බවට සරල නිගමනයකට යා නොහැක. ඒ සඳහා අලුත් ඇණවුම් ලැබී, නිෂ්පාදනය ඉහළ ගොස්, ස්ථාවර හෝ නව රැකියා ඇති වී, අවසානයේ පවුල් ආදායම හා ජීවන තත්ත්වය වැඩිදියුණු විය යුතුය.
2019 ගෘහ ආදායම් හා වියදම් සමීක්ෂණය මත සකස් කළ ශ්රී ලංකාවේ පළමු නිල බහුමාන දරිද්රතා දර්ශකයට අනුව ජනගහනයෙන් සියයට 16ක් බහුමාන දරිද්රතාවයට ලක්ව සිටියේය. එම අනුපාතය නාගරික ප්රදේශවල සියයට 4.4ක්, ග්රාමීය ප්රදේශවල සියයට 16.6ක් සහ වතු ප්රදේශවල සියයට 51.3ක් විය. තවද බහුමාන දරිද්රතාවයෙන් පෙළුණු ජනතාවගෙන් සියයට 80.9ක් ග්රාමීය ප්රදේශවල ජීවත් වූහ. මේවා 2019 දත්ත වන අතර වර්තමාන දරිද්රතා අනුපාත ලෙස නොසලකා, ප්රාදේශීය ආර්ථික අවස්ථා ව්යාප්ත කිරීමේ වැදගත්කම පෙන්වන පසුබිමක් ලෙස භාවිත කළ යුතුය.
රැකියා සංඛ්යාව පමණක් මෙහි ප්රමාණවත් නොවේ. ස්ථාවර වැටුප්, හොඳ සේවා කොන්දේසි, පුහුණුව සහ සේවක ආරක්ෂාවද එයට එක්විය යුතුය. එවිට පමණක් අපනයන වර්ධනය සහ ප්රාදේශීය සමාජ-ආර්ථික දියුණුව අතර තිරසාර සම්බන්ධයක් ඇති කළ හැකිය.
ප්රදර්ශනාගාරයකින් ඔබ්බට
Design Hub හි භෞතික ප්රදර්ශන අවකාශයට අමතරව ශක්තිමත් තොරතුරු පද්ධතියක්ද අවශ්යය. ගැනුම්කරුවෙකුට නිෂ්පාදනයක් දැකීමෙන් පසු එය නිෂ්පාදනය කරන සමාගමේ ධාරිතාව, අවම ඇණවුම් ප්රමාණය, සැපයුම් කාලය, ප්රමිති අනුකූලතාව, ලබාගෙන ඇති සහතික සහ සාම්පල සංවර්ධනය කිරීමේ හැකියාව එකවර දැනගත හැකි විය යුතුය.
නිෂ්පාදන ක්රීඩා ඇඳුම්, ළමා ඇඳුම්, සේවා ඇඳුම් සහ වෙනත් විශේෂිත කාණ්ඩ අනුව සකස් කළ හැකි අතර, ශ්රී ලංකාවට නොපැමිණෙන ගැනුම්කරුවන් සඳහා අන්තර්ජාල වේදිකාවක්ද ගොඩනැගිය හැකිය. මෙහි ආර්ථික වටිනාකම වන්නේ නිෂ්පාදකයා සහ ගැනුම්කරුවා අතර පවතින තොරතුරු හිඩැස අඩු කර ව්යාපාරික තීරණ ගැනීම පහසු කිරීමයි.
අරමුදල් සොයාගන්නේ කෙසේද?
SLCGE යෝජනාව ක්රියාත්මක කිරීමට දැන් අවශ්ය වන්නේ පැහැදිලි දිගුකාලීන මූල්ය ආකෘතියකි. 2027 අයවැය ඒ සඳහා එක් අවස්ථාවක් වුවද, ව්යාපෘතිය අඛණ්ඩව රාජ්ය මුදල් මත පමණක් රඳා පැවතීම තිරසාර විසඳුමක් නොවේ.
2026 අයවැයෙන් අපනයන සංවර්ධන මණ්ඩලයේ ජාතික අපනයන සන්නාම ප්රවර්ධන වැඩසටහන සඳහා රුපියල් මිලියන 250ක් වෙන් කිරීමටත්, වෙළෙඳ ප්රදර්ශන, ප්රමිති සහතික, ඩිජිටල් අලෙවිකරණය සහ ජාත්යන්තර ගැනුම්කරුවන්ගේ අවශ්යතා සපුරාලීම සඳහා විශේෂයෙන් කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ අපනයනකරුවන්ට තවත් රුපියල් මිලියන 250ක් ලබාදීමටත් යෝජනා කර තිබේ.
මේ පසුබිම තුළ Hub එකේ ආරම්භක පහසුකම් සඳහා කාලසීමා සහිත රාජ්ය හෝ EDB සම-අරමුදලක් සලකා බැලිය හැකිය. දිගුකාලීන මෙහෙයුම් වියදම් සඳහා සාමාජික සමාගම්වල ප්රමාණය අනුව වාර්ෂික දායකත්වයක්, නිෂ්පාදන ප්රදර්ශන සේවා, පුහුණු වැඩසටහන්, වෙළෙඳපොළ තොරතුරු සේවා සහ ගැනුම්කරුවන් සම්බන්ධ කිරීමේ වැඩසටහන් හරහා ආදායම් උපයාගත හැකිය. තාක්ෂණ සමාගම්, බැංකු, ප්රවාහන හා සැපයුම් සමාගම් සහ රෙදිපිළි සැපයුම්කරුවන්ගේ අනුග්රහයද එක් විකල්පයකි. ඩිජිටල්කරණය, පරිසර තිරසාරභාවය සහ කුසලතා සංවර්ධනය සඳහා සංවර්ධන හවුල්කරුවන්ගේ වැඩසටහන්ද සම්බන්ධ කරගත හැකිය.
එහි මූලික මූල්ය අදහස සරලය. ආරම්භක ආයෝජනය සහ දිගුකාලීන මෙහෙයුම් වියදම එකම මූලාශ්රයකින් සපයාගත යුතු නැත. කාලසීමා සහිත ආරම්භක සහායක් ලබාගෙන, පසුව සාමාජික දායකත්වය සහ සේවා ආදායම් මත වැඩි වශයෙන් පවත්වාගෙන යා හැකිද යන්න ශක්යතා අධ්යයනයකින් තීරණය කළ යුතුය.
අවසානයේ මැනිය යුත්තේ ප්රතිඵලයයි
Design Hub හි සාර්ථකත්වය ගොඩනැගිල්ලෙන් හෝ ප්රදර්ශනයට තබා ඇති ඇඟලුම් ගණනින් මැනිය නොහැක. හඳුන්වාදුන් ගැනුම්කරුවන්, ඉදිරිපත් කළ සාම්පල, ලබාදුන් මිල ගණන්, තහවුරු වූ ඇණවුම්, අමතර අපනයන ආදායම සහ ඇතිවූ රැකියා වැනි දත්ත මත එහි ප්රතිඵල ඇගයිය යුතුය. ඒ සඳහා SLCGEට තම සාමාජික සමාගම්වල අපනයන ආදායම, සේවක සංඛ්යාව, නිෂ්පාදන ධාරිතාව සහ ප්රාදේශීය ව්යාප්තිය පිළිබඳ රහස්යතාව රැකෙන මූලික දත්ත පදනමක් සකස් කළ හැකිය. එවිට මෙම ව්යාපෘතියේ ප්රතිඵල වසරින් වසර මැනිය හැකි වේ. ශ්රී ලංකාවේ කුඩා හා මධ්ය පරිමාණ ඇඟලුම් නිෂ්පාදකයන්ට නිෂ්පාදන හැකියාව තිබේ; ඔවුන්ට බොහෝවිට අඩුපාඩුවක් ව පවතින්නේ, ලෝක ගැනුම්කරුවා වෙත පෙනෙන ස්ථිර හා විශ්වාසදායක කවුළුවක් නොමැති වීමය. Design Hub ව්යාපෘතියේ සැබෑ වටිනාකම ඇත්තේ එම කවුළුව විවෘත කර, අලුත් ගැනුම්කරුවන් ගෙන ඒම, නව ඇණවුම් නිර්මාණය කිරීම සහ ඒවා ප්රාදේශීය කර්මාන්ත ශාලාවලටද ගලායාමට අවස්ථාව සලසා දීම තුළය. එවිට එහි ප්රතිඵල අපනයන සංඛ්යාලේඛනවලට පමණක් සීමා නොවී රැකියා, පවුල් ආදායම් සහ ප්රාදේශීය ආර්ථික වර්ධනය දක්වා විහිදෙනු ඇත.