ගම්පොළ අම්බුළුවාව ආගමික හා ජෛව විවිධත්ව මධ්යස්ථානය, ආගමික සහජීවනය මෙන්ම ස්වභාවික සෞන්දර්යය සහ ත්රාසජනක අත්දැකීම් යන සියල්ල එකම තැනකදී ලබාගත හැකි ජාත්යන්තර වශයෙන් පිළිගත් ශ්රී ලංකාවේ ඇති සුවිශේෂී ගමනාන්තයක් වේ. 2026 මාර්තු 27 වන දිනට වසර තිහක් සපිරීම නිමිති කරගනිමින් සැමරුම් වැඩසටහන් මාලාවක් පවත්වන ලදී. ඒ අනුව මාර්තු 30 වන දින ජාත්යන්තර භාවනා මධ්යස්ථානයක් මෙන්ම, දුර්ලභ හා වටිනා පොත් එකතුවකින් සමන්විත ‘නියංගොඩ විජිතසිරි ජාත්යන්තර පුස්තකාලය’ ඉදි කිරීමට මුල්ගල් තැබීම උත්කර්ශවත් අයුරින් සිදු කරන ලදී. සංවත්සරයට සමගාමීව පිරිවෙන් ආචාර්යයන් වහන්සේලා පුහුණු කිරීමේ වැඩසටහනක්, රාමසාන් උපවාස අත්හැරීමේ උත්සවයක් සහ විශේෂ බෝධි පූජාමය පිංකම් මාලාවක් ද සිදු කර ඇත.
අස්ගිරි පාර්ශ්වයේ මහානායක වරකාගොඩ ඤාණරතන හිමි, ශ්රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායේ මහානායක මකුලැවේ විමල හිමි සහ ශ්රී ලංකා අමරපුර මහා සංඝ සභාවේ උත්තරීතර මහානායක කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්රිමූර්ති හිමි ඇතුළු ත්රෛනිකායික මහා සංඝරත්නය වැඩම කිරීම සහ ශ්රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිලමේ ප්රදීප් නිලංග දෑල මහතා ඇතුළු පිරිසක් මෙම සම්භාවණීය අවස්ථාව සදහා සහභාගී විය.
අම්බුළුවාව ආගමික හා ජෛව විවිධත්ව මධ්යස්ථානයේ වත්මන් සභාපති අනුරාධ ජයරත්න උත්සව සභාව අමතමින් “අම්බුළුවාව 30වන සංවත්සරයට සමගාමීව, මේ වන විට ලෝකය තුළ උද්ඝතව ඇති යුධමය තත්ත්වය අවසන් වී සියලු ජාතීන්ගේ ජීවිත ආරක්ෂා වෙමින්, සාමයෙන් හා සතුටින් ජීවත් විය හැකි සමාජ වටපිටාවක් ගොඩ නැගේවායි’ ප්රාර්ථනාවෙන් යුතුව සියලු වැඩසටහන් සංවිධානය සිදු කරන ලද බව.” ප්රකාශ කරන ලදී.
1996 වසරේදී ආරම්භ කළ ගම්පොළ අම්බුළුවාව ආගමික හා ජෛව විවිධත්ව මධ්යස්ථානය, භූගෝලීය වශයෙන් මුහුදු මට්ටමේ සිට අඩි 3,765ක් පමණ උසින් පිහිටි අම්බුළුවාව, හෙක්ටයාර 1,000කට අධික භූමි ප්රමාණයක පැතිර පවතී. ඉන් හෙක්ටයාර 112ක් පමණ වෙන් කර ඇත්තේ ජෛව විවිධත්ව සංකීර්ණය සඳහා ය. අම්බුළුවාව සංවර්ධනයේ වැදගත්ම ප්රතිඵලයක් වන්නේ සංචාරක කර්මාන්තයේ ලැබූ ප්රගතියයි. ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන විදේශීය සංචාරකයින්ගෙන් 8%ක් පමණ සිය සංචාරක සැලසුම්වලට අම්බුළුවාව ඇතුළත් කරගෙන තිබේ.
අධ්යාපනික, විනෝදාත්මක සහ ආධ්යාත්මික අත්දැකීම් ලබා දෙන ස්ථාන 40කට අධික ප්රමාණයකින් සමන්විත මෙම සංකීර්ණය, සොබාදහම සහ සංස්කෘතිය මුසු වූ පූර්ණ සංචාරක අත්දැකීමක් ලබා දෙනු ලබයි. ඉදිරියේදී ක්රියාත්මක කිරීමට යෝජිත කේබල් කාර් (Cable Car) ව්යාපෘතිය මඟින් අම්බුළුවාව වෙත ප්රවේශ වීම තවදුරටත් පහසු වන අතර, එය කලාපීය සංචාරක ව්යාපාරයේ විශාල පෙරළියක් ඇති කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
2009 අංක 44 දරන පනත යටතේ අම්බුළුවාව පාලනය වන අතර, විගණකාධිපති දෙපාර්තමේන්තුවේ අධීක්ෂණය සහ අදාළ රාජ්ය අමාත්යාංශවල නියෝජනය සහිතව මෙහි පාලන කටයුතු සිදු කෙරේ. අනුරාධ ජයරත්න මහතාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් පාලක මණ්ඩලය යටතේ, 2019 සහ 2024 අතර කාලය තුළ ආදායම 21 ගුණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ප්රාග්ධන වත්කම් රුපියල් මිලියන 372 සිට රුපියල් බිලියන 1.4 දක්වා වර්ධනය වී ඇත.
වාරකගොඩ ඥානරතන හිමි, මාකුලැවේ විමල හිමි සහ කරගොඩ උයන්ගොඩ මෛත්රීමූර්ති හිමි ඇතුළු මහා සංඝරත්නයේ අනුශාසකත්වය සහ සහභාගීත්වය මෙහි ආධ්යාත්මික වටිනාකම තවදුරටත් තහවුරු කරයි. එමෙන්ම, ශ්රී දළදා මාළිගාවේ දියවඩන නිලමේ නිලංග දෑල මහතා වැනි ජාතික මට්ටමේ ප්රභූන්ගේ දායකත්වය ද මෙහි සංස්කෘතික වැදගත්කම ඉහළ නැංවීමට හේතු වී ඇත.
මෙහි ගමන් මඟ පසුගිය දශක තුනක කාලය, දුරදක්නා සැලසුම් සහ සාමූහික පාලනයක සාර්ථකත්වය විදහා දක්වන අතර, එය ජාතික සම්පතක් මෙන්ම ගෝලීය ආදර්ශයක් ද වේ.